W środę 9 września 2026 roku w Chełmnie nad Nerem odbyły się uroczystości poświęcone pamięci ofiar niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Kulmhof. W wydarzeniu wziął udział prezydent Zduńskiej Woli oraz dyrektor Muzeum Historii Miasta. Jak przypomniano podczas obchodów, w obozie zamordowano ponad 8 tysięcy Żydów ze Zduńskiej Woli – dawnych mieszkańców miasta, sąsiadów i współtwórców jego przedwojennej społeczności.
Kulmhof – pierwszy obóz zagłady na ziemiach polskich
Obóz w Chełmnie nad Nerem, znany jako Kulmhof, rozpoczął działalność w grudniu 1941 roku i był pierwszym ośrodkiem zagłady uruchomionym przez Niemców na okupowanych ziemiach polskich. Ofiary mordowano głównie w mobilnych komorach gazowych. Szacuje się, że w obozie zginęło łącznie około 150–200 tysięcy osób, w tym Żydzi z wielu miast Kraju Warty, Romowie oraz jeńcy radzieccy.
Zduńska Wola i jej żydowska społeczność
Przed wybuchem II wojny światowej Żydzi stanowili znaczącą część mieszkańców Zduńskiej Woli – społeczność ta wnosiła wkład w rozwój handlu, rzemiosła i kultury miasta. W latach 1941–1942 większość zduńskowolskich Żydów została deportowana do obozu w Chełmnie nad Nerem i tam zamordowana. Dziś pamięć o nich pielęgnują lokalne instytucje, w tym Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola, które dokumentuje przedwojenne dzieje społeczności żydowskiej.
Pamięć jako element tożsamości miasta
Udział władz samorządowych w rocznicowych uroczystościach to wyraz szacunku dla ofiar i przypomnienie, że historia Zduńskiej Woli jest nierozerwalnie związana z losami jej żydowskich mieszkańców. Jak podkreślają historycy, wiedza o takich miejscach jak Kulmhof jest kluczowa dla zrozumienia lokalnej historii i przeciwdziałania zapomnieniu.
„Pamięć o naszych sąsiadach to ważna część naszej wspólnej historii” – czytamy w komunikacie miasta Zduńska Wola.
Uroczystości w Chełmnie nad Nerem odbywają się co roku we wrześniu, w rocznicę pierwszych masowych deportacji do obozu, i gromadzą przedstawicieli samorządów, instytucji kultury oraz potomków ofiar.
Źródło: Zduńska Wola
