31 sierpnia 2026 roku obchodzimy 46. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych w Gdańsku, które dały początek NSZZ „Solidarność”. To ważny dzień w historii Polski, upamiętniający walkę robotników o wolność i prawa pracownicze.
Geneza i przebieg wydarzeń
W sierpniu 1980 roku fala strajków ogarnęła Polskę. Robotnicy protestowali przeciwko podwyżkom cen mięsa, ale szybko sformułowali szersze postulaty. W Stoczni im. Lenina w Gdańsku strajk trwał od 14 sierpnia. W nocy z 17 na 18 sierpnia powstała lista 21 postulatów, obejmujących m.in. prawo do wolnych związków zawodowych, wolność słowa, zniesienie cenzury, poprawę warunków socjalnych i ekonomicznych.
Porozumienia podpisano w kilku miastach: w Szczecinie (30 sierpnia), Gdańsku (31 sierpnia), Jastrzębiu-Zdroju (3 września) i w Hucie Katowice w Dąbrowie Górniczej (11 września). W Gdańsku, w sali BHP Stoczni Gdańskiej, o godzinie 16.40, Międzyzakładowy Komitet Strajkowy i Komisja Rządowa podpisały historyczne porozumienie.
Postulaty i skutki
Postulaty dotyczyły nie tylko praw pracowniczych, ale także demokratyzacji życia społecznego. Domagano się m.in. uwolnienia więźniów politycznych, przywrócenia do pracy osób zwolnionych po strajkach w 1970 i 1976 roku, a także wprowadzenia urlopów macierzyńskich i obniżenia wieku emerytalnego. Rząd zobowiązał się do poszanowania niezależności związków zawodowych, a także do zmian w prawie prasowym i transmisji niedzielnej mszy świętej w radiu.
Podpisanie porozumień otworzyło drogę do rejestracji NSZZ „Solidarność”, która nastąpiła 10 listopada 1980 roku. Był to kluczowy krok w kierunku przemian ustrojowych, które doprowadziły do wolnych wyborów w 1989 roku i upadku komunizmu w Polsce.
Znaczenie dla współczesności
Dzień Solidarności i Wolności, ustanowiony przez Sejm w 2005 roku, ma przypominać o tych wydarzeniach i wartościach, które przyświecały działaczom opozycji. To także okazja do refleksji nad znaczeniem solidarności społecznej i obywatelskiej w dzisiejszych czasach.
Źródło: Zduńska Wola
